Hard disklerin pahalanması ile beraber daha da popüler olan SSD'lerin iç yapısına iniyoruz. SSD nedir? Ne için alınır? Bize ne gibi yararlar sağlar?

Son yıllarda sıkça duyduğumuz SSD'lerin çalışma mantığı, hard disklerden oldukça farklıdır. Geleneksel hard disklerde veriler, plakaların üzerindeki sektörlerde tutulur. Bu plakalar hard disk içerisindeki motorlar ile döndürülür ve okuma / yazma kafası tarafından okunur. SSD'lerde ise veriler NAND flash yongalarda saklanır. SSD'lerin içerisindeki bellek yongaları, tıpkı bilgisayarlarımızdaki RAM'ler gibi hızlı çalışırlar.

Tabi RAM'ler ile Flash yongalar farklı çalışma karakterlerine sahipler. Bellek yongaları iki ana gruba ayrılıyor. Kısa süreli bilgi depolayan volatil SDRAM'ler ve uzun süreli bilgi tutabilen Flash yongaları (non volatile). SSD'lerde kullanılan yonga tipi ise yukarıda bahsettiğimiz gibi Flash tipte olanlar. Bu yongalar RAM'lere göre daha yavaştır ama uzun süre veri depolayabilirler. Elektrik akımı kesilse bile verilerde kayıp yaşanmaz. RAM'ler ise elektrik akımı ile beraber bilgiler saklanır. Elektrik akımı gittiği zaman, bilgiler silinir.

SSD'lerde kullanılan Flash yongalar iki ana gruba ayrılıyor. Ürün alırken bu terimleri bilmek işinize yarayacaktır. MLC ve SLC adındaki bu yongaların birbirlerine karşı çeşitli avantajları ve dezavantajları bulunuyor.

Single Level Cell ( SLC ):
SLC flash bellekler her bir hücrede 1 bit veri saklarlar. SLC tipi flash bellekler bu yüzden daha az kapasite sunarlar. Fakat daha yüksek performans için SLC tipi bellekler tercih edilir.

Multi Level Cell ( MLC ):
MLC tipi flash bellekler ise her bir hücrede 2, 3 ve daha fazla bit veri saklayabilir. MLC tipi bellek yongaları daha fazla kapasiteli SSD'lerde tercih ediliyor. Performans anlamında ise SLC'nin gerisinde kalıyor.

MLC ve SLC'nin farklılıklarını gösteren bir tabloyu ekleyelim. Detaylı olarak karşılaştırabilirsiniz.


SSD'lerin HDD'lere göre artıları:
SSD'lerde, hard diskler gibi mekanik parça bulunmadığı için gecikme oranı oldukça düşüktür. Ayrıca motorun diski döndürmesi ve disk üzerinden verinin okunup yazılması, rastgele okuma/yazma hızını da olumsuz yönde etkiler. SSD'lerde rastgele okuma/yazma hız oldukça yüksektir. Çünkü veriler elektriksel olarak depolanacak adrese doğrudan yollanır.
SSD'lerde motor ve okuyucu kafalar gibi mekanik aksam bulunmadığı için sessiz çalışır ve daha az güç tüketir. Daha az güç tükettiği için ısı sorunu da oluşturmamaktadır. SSD'lerin avantajları hız, sessizlik ve düşük güç tüketimi ile sınırlı değil. SSD'ler mekanik hard disklere göre sarsıntılara karşı daha güvenilirler. Sarsıntı sırasında, içerisinde mekanik aksam bulunmadığı için bozulma ihtimali yok denecek kadar azdır.

SSD'nin kullanıldığı bilgisayarlar, hard disk kullanan bilgisayarlara göre çok daha hızlı bir şekilde açılırlar. Başka bir değişle kullanıcıları bezdiren işletim sisteminin hazır olma sürecini minimuma indiriyor. Böylece bilgisayarınızın açma tuşuna bastıktan kısa bir süre içinde işlemlerinizi yapabileceksiniz. Ayrıca SSD'nin kullanıldığı bilgisayarlarda programların ve oyunların açılış süreleri ve yükleme kısımları oldukça hızlanır.

SSD'lerin hard disklere göre artılarını madde madde sıralamak gerekirse ;

-Hareket eden parça olmadığı için sessiz
-Düşük güç tüketimi
-Açılma süresi yok denecek kadar kısa
-Dosyalara erişim hızı çok yüksek
-500 MB/SN değerlerini geçen okuma ve yazma hızları
-Bozulacak mekanik parça olmaması ve titreşime dayanıklı olması


SSD'lerin HDD'lere göre eksileri:

SSD'ler HDD'lere göre çok hızlı. Rastgele erişim süresi ve gecikme süreleri bakımından 150 kata kadar fark atabiliyor. Bilgisayarınızın hızını yukarı çıtalara çekebilirsiniz. Fakat SSD'nin de eksileri bulunuyor.

Başta kapasiteleri sınırlı. Piyasada 4TB'a kadar hard diskleri alıp, bilgisayarınıza takabiliyorsunuz. Normal SSD'ler için bu değerler şimdilik rüya. Tabi sunucu çözümleri bulunuyor. Ama kategoriye katmıyorum.

İkinci negatif yön ise gigabyte başına düşen fiyatta, hard disklere göre oldukça pahalı olmaları.

Birde SSD alacak okurlarımıza bir uyarı. SSD'lerin belli bir kullanım önrü vardır. SSD'ler uzun süreli kullanımlarda hızla yıpranmaya başlar. Hızları ise yıpranma dolayısı ile yavaşlamaya başlar.


SSD'lerdeki ortalama yazma-silme ömrü 10.000 - 15.000 işlem civarında. SSD'leri genelde sistem ve uygulamaları çalıştırmak için kullandığımızdan, yazma silme işlemi oldukça sık olacaktır. Bu da SSD'nin ömrü için negatif bir özellik.

Firmalar düzensiz aşınmalar ve aşınma konusunda yeni algoritmalar geliştiriyorlar. SSD'deki her bellek yongasına eşit yük vererek, yıpranmayı eşit yapmayı planlıyorlar. Gittikçe çözüme giden ve ömrü uzatılan bu sorun, zaman içerisindei yice hafifletilecek.

Kısaca SSD'nin yararları oldukça fazla. Artık kapasitesi ne olursa olsun her bilgisayarda bir SSD bulunması gerekiyor. 32GB'lık kapasite bile yeterli olacaktır. İşletim sistemi ve sık kullandığınız uygulamaları SSD'de kullanıp, depolama için HDD kullanmanız en mantıklısı.